Gebruiksdoel en onderhoud van gras
Dinosaurussen aten al gras, dus zo lang bestaat gras al. Gras heb je in een weiland, in de tuin, je kunt er op voetballen of lekker op liggen. Het wordt op verschillende manieren toegepast in de buitenruimte. Gras heeft verschillende gebruiksdoelen en wordt daarom ook verschillend onderhouden. Als je de gebruiksdoelen van gras kent en weet hoe gras onderhouden moet worden, kun je dat zelf ook.

Figuur 1: 55 miljoen jaar geleden bestond er al gras.
Wat weet ik al?
•	Welke gebruiksdoelen van gras ken jij?
•	Wanneer gebruik jij gras?
•	Heb je al eens gras gemaaid? Waar let je dan op?
Gras
Gras lijkt niet meer dan een stengel met zaden, maar het is wel een heel belangrijk product. Dieren eten gras. En weet je dat gras ook een groot deel van het voedsel voor de mens is? Rijst, tarwe en maïs zijn namelijk ook grassoorten. Mensen eten niet, net als dieren, de grasbladeren, maar de zaden. Er zijn één- en meerjarige grassoorten. Meerjarig gras is erg sterk. Dit gras slaat zijn voedselresten onder de grond op. Daarom is het niet erg als het voortdurend kort gemaaid wordt of gegeten wordt. Binnen korte tijd groeien er weer nieuwe sprietvormige bladeren uit. Graswortels kunnen wel 1 meter lang worden.

Figuur 2: Gras is een belangrijke voedingsbron voor grazende dieren.	
Figuur 3: De zaden van gras vormen een deel van het voedsel voor de mens.	
Figuur 4: Het belangrijkste deel van meerjarig gras, de wortels, bevindt zich onder de grond en zorgt ervoor dat gras steeds opnieuw uitloopt.	

Vraag
Waarom kun je meerjarig gras elke week maaien zonder dat het doodgaat?
A.	Gras zaait zich steeds opnieuw uit.
B.	Gras groeit beter in de breedte dan in de lengte.
C.	Kort gemaaid gras is sterker dan lang gras.
D.	Gras heeft voedingsresten in de wortels.
Gebruiksdoelen van gras
Gras heeft verschillende gebruiksdoelen1 in de buitenruimte.
•	Nuttig gebruik: als voeding op weidegronden, maar ook om dijken en taluds stevig te houden. Gras langs wegen zorgt voor veiligheid. Grasbermen vormen ook een leefgebied voor flora en fauna.
•	Siergebruik: als gazon bij woningen, kantoren, scholen of in een park.
•	Recreatief gebruik: sportvelden, campingvelden en speelweides zijn meestal van gras gemaakt.
Het gras dat gebruikt wordt, bestaat niet uit één grassoort. Het is een mengsel van grassoorten. Er bestaan veel verschillende mengsels. Elk mengsel wordt afgestemd op het gebruiksdoel. Een mengsel voor weide bestaat uit andere grassoorten dan dat voor siergazon. Bij het kiezen van een grasmengsel2 moet je letten op de grondsoort, de ligging (zon/schaduw) en het gebruiksdoel.

Figuur 5: Gras op een dijk zorgt met zijn wortels voor stevigheid. Ook is het gras daar voedsel voor dieren.	
Figuur 6: In bermen leven veel planten en dieren. Bermen zorgen voor een soortenrijk, groen landschap.	
Figuur 7: Er bestaan veel verschillende grasmengsels: bijvoorbeeld voor speelgazon, siergazon, sportvelden, weides en bermen.	

Vraag
Wat is het gebruiksdoel van grasbermen?
A.	nuttig gebruik
B.	siergebruik
C.	recreatief gebruik

Onderhoud van gras
Gras wordt voor verschillende doelen gebruikt. Het onderhoud is afhankelijk van dat gebruiksdoel. Een berm hoeft bijvoorbeeld niet zo kort gemaaid te worden als een sportveld. In de tabel staan voor weides, bermen, sportvelden en siergazon de meest voorkomende onderhoudswerkzaamheden.
	Weides	Bermen	Sportvelden	Siergazon	
Maaien	x	x	x	x	
Wekelijks maaien			x	x	
Bemesten	x		x	x	
Onkruid verwijderen	x				
Slepen	x				
Rollen	x		x		
Kuilen opvullen			x	x	
Molshopen verwijderen	x		x	x	
Beluchten3			x	x	
Verticuteren4			x	x	
Kantknippen/-steken				x	
Beregenen	x		x	x	
Blad harken			x	x	
Gras afvoeren	x	x	x	x	

Figuur 8: Een sportveld rol je direct na de vorst en gemiddeld drie keer per jaar om de toplaag aan te drukken.	
Figuur 9: De berm maai je vaak voor de helft. Zo is het veilig voor weggebruikers, maar kunnen de planten en dieren er ook nog leven.	
Figuur 10: Aan siergazon worden hoge eisen gesteld. Siergazon vraagt daarom het meeste onderhoud.	

Vraag
Welke onderhoudswerkzaamheden voer je uit bij een siergazon?
A.	slepen, onkruid verwijderen, kantknippen, maaien
B.	maaien, kantknippen, verticuteren, blad harken
C.	blad harken, molshopen verwijderen, slepen, onkruid verwijderen
D.	maaien, slepen, onkruid verwijderen, kantknippen.